Naukowcy z University of Rochester zaprezentowali 16 września 2026 roku innowacyjny system zasilany energią słoneczną. Urządzenie skutecznie zamienia wodę morską w pitną i całkowicie eliminuje problem niszczących środowisko płynnych odpadów. Zamiast nich sprzęt gromadzi sól w postaci stałej, z której można następnie wydobywać cenne surowce wykorzystywane w nowych technologiach.
Koniec z zatruwaniem oceanów płynną solanką
Tradycyjne metody odsalania wody morskiej, takie jak odwrócona osmoza oraz destylacja termiczna, generują wysoce stężoną solankę. Zrzut tego płynnego odpadu do oceanów zwiększa zasolenie wód i redukuje poziom tlenu, co szkodzi organizmom morskim. Nowy system zasilany energią słoneczną eliminuje ten problem, przekształcając blisko 100 procent usuniętej soli w bezpieczną formę stałą. Analizy wykazują, że woda morska zawiera setki razy więcej rozpuszczonych soli niż zwykła woda z kranu. Skuteczność nowego urządzenia potwierdzono w testach wykorzystujących prawdziwą wodę pobraną z Oceanu Spokojnego, Oceanu Atlantyckiego oraz Oceanu Indyjskiego.
Specjalny czarny metal i zasada działania słonecznego wynalazku
Badaniami w laboratoriach University of Rochester kierował profesor optyki i fizyki Chunlei Guo z Laboratory for Laser Energetics. Zespół wykorzystał lasery femtosekundowe do modyfikacji struktury zwykłego metalu. Impulsy świetlne trwające zaledwie jedną biliardową część sekundy nadały materiałowi czarny kolor i silne właściwości absorbujące światło oraz przyciągające wodę. Ciecz natychmiast rozlewa się po powierzchni, co przyspiesza proces parowania w wyznaczonej, aktywnej strefie panelu. Do eksperymentów opisanych w czasopiśmie Light: Science & Applications użyto prawdziwej wody oceanicznej. Ze względu na gęste osady z magnezu i wapnia jest ona znacznie trudniejsza do odsalania niż stosowane w laboratoriach roztwory chlorku sodu. W pracach zespołu uczestniczyli także: starszy naukowiec Subash Singh, absolwent z tytułem doktora Ran Wei, doktoranci Luheng Tang i Tainshu Xu oraz współpracownik Mingjiang Ma.
Efekt pierścienia po kawie zapobiega uszkodzeniom sprzętu
Zablokowanie kanałów przepływowych przez twardą skorupę solną to główny problem w systemach odsalania. Nowa technologia zapobiega temu zjawisku i posiada właściwości samoczyszczące. Wykorzystuje zasady fizyczne znane powszechnie jako efekt pierścienia po kawie. Krystalizujące się minerały nie osadzają się w miejscu parowania cieczy. Są one samoczynnie spychane na krawędzie urządzenia do tak zwanej strefy pasywnej. Taki mechanizm zapobiega zatykaniu sprzętu i pozwala na ciągłą pracę bez konieczności przerw na czyszczenie.
Ekologiczne odzyskiwanie litu prosto z morskiej soli
Sól pozyskana z odsalania wody morskiej nie stanowi bezużytecznego odpadu. Naukowcy opracowali osobną procedurę pozwalającą na pozyskiwanie z niej surowców wykorzystywanych między innymi w bateriach do pojazdów elektrycznych. W badaniu opublikowanym w czasopiśmie Journal of Materials Chemistry A opisano proces wbudowania nanocząstek tytanianu wodoru w mikroskopijne rowki grawerowanego laserowo metalu. Zastosowanie tego rozwiązania pozwala na selektywną izolację minerałów. W testach przeprowadzonych z użyciem wody z jeziora Great Salt Lake badaczom udało się odzyskać 50 procent litu zawartego w resztkach soli. Technologia ta umożliwia odzyskiwanie surowców z pominięciem tradycyjnego, obciążającego środowisko wydobycia z ziemi.
Szansa na wodę pitną dla milionów ludzi na świecie
Opracowany wynalazek znajduje się w fazie eksperymentów proof-of-concept z użyciem małych urządzeń, ale podstawa konstrukcji pozwala na bezproblemowe skalowanie. W przyszłości technologia ma posłużyć w dużych zakładach odsalania. Projekt stanowi próbę rozwiązania globalnego kryzysu wodnego. Według szacunków ONZ obecnie 2,2 miliarda ludzi na świecie nie posiada dostępu do bezpiecznej wody pitnej. Badania amerykańskich naukowców zostały sfinansowane przez National Science Foundation, organizację Bill & Melinda Gates Foundation oraz stowarzyszenie Worldwide Universities Network.
*Tekst ma charakter informacyjno-edukacyjny i opiera się na wynikach badań naukowych zaprezentowanych 16 września 2026 roku. Opisana technologia odsalania i pozyskiwania litu znajduje się obecnie w fazie eksperymentalnej, w związku z czym ostateczna specyfikacja techniczna, skuteczność oraz koszty ewentualnego wdrożenia komercyjnego mogą w przyszłości ulec zmianie.*