Home » Archeologia i starożytne cywilizacje
Grecki tekst Iliady na papirusie pod lnianymi bandażami egipskiej mumii. Zbliżenie na starożytne pismo i kruche włókna tkaniny w świetle archeologicznym.

Tekst Iliady zastąpił Księgę Umarłych w starożytnej egipskiej mumii

W lipcu 2026 roku archeolodzy dokonali niezwykłego odkrycia na terenie Egiptu, które pozwala spojrzeć z zupełnie nowej perspektywy na przenikanie się dawnych kultur. Wewnątrz liczącej szesnaście wieków mumii z czasów, gdy trwał okres bizantyjski, odnaleziono papirus w mumii zawierający fragment greckiego poematu Homera. To niesamowite odkrycie archeologiczne w Egipcie 2026 roku uświadamia nam, że starożytny…

Rzymskie drewniane drogi w Tasgetium, Szwajcaria. Starożytne konstrukcje z drewna w podmokłym gruncie, zagrożone przez suszę i opadający poziom wód gruntowych.

Susza zagraża doskonale zachowanym rzymskim drewnianym drogom w Szwajcarii

Starożytna osada Tasgetium położona na terenie dzisiejszej Szwajcarii kryje unikalne rzymskie konstrukcje z drewna. Dzięki specyficznym podmokłym warunkom przetrwały one ponad dwa tysiące lat w znakomitym stanie. Niestety w dobie postępujących zmian klimatycznych opadający poziom wód gruntowych stanowi poważne niebezpieczeństwo dla tych znalezisk archeologicznych. Zrozumienie procesów chemicznych zachodzących pod powierzchnią gruntu pozwala docenić powagę wyzwania…

Zabytkowa kotwica wydobyta z dna Zatoki Gdańskiej w gdańskim Naftoporcie. Historyczne znalezisko archeologiczne z XVIII-XX wieku poddawane konserwacji.

Zabytkowa kotwica wydobyta podczas prac w gdańskim Naftoporcie

Na dnie Zatoki Gdańskiej podczas rutynowych prac hydrotechnicznych odnaleziono ważącą tonę historyczną kotwicę. Znalezisko pochodzące najprawdopodobniej z okresu między XVIII a początkiem XX wieku zostało odpowiednio zabezpieczone. Obiekt trafił pod opiekę specjalistów, gdzie przejdzie wieloletni proces odsalania, aby w przyszłości stanowić świadectwo dawnego ruchu statków na polskich wodach. Odkrycie historycznej kotwicy na dnie Zatoki Gdańskiej…

Badania DNA wikingów w grobie. Analiza genetyczna szczątków ze Skandynawii odkrywa prawdę o relacjach społecznych i strukturze rodzin wczesnego średniowiecza.

Starożytne DNA odkrywa prawdę o rodzinach średniowiecznych wikingów

Nowoczesne analizy genetyczne w znaczący sposób rewidują nasze postrzeganie dawnych społeczności w Skandynawii. Zgromadzone dane wskazują, że we wspólnych grobach z tamtego okresu rzadko chowano osoby blisko spokrewnione biologicznie. Zrozumienie specyfiki wczesnośredniowiecznych domostw pozwala nam dostrzec, dlaczego ówczesne struktury opierały się w głównej mierze na relacjach ekonomicznych i społecznych, a nie wyłącznie na więzach krwi….

Rzymska skamieniałość ichtiozaura z Colchester. Mieszkaniec Camulodunum w II wieku pochylony nad kością prehistorycznego gada. Archeologia rzymskiej Brytanii.

Rzymska skamieniałość ichtiozaura z Colchester

Wyobraźmy sobie codzienne życie w rzymskiej Brytanii w drugim wieku naszej ery. To właśnie w tym czasie w dawnym mieście Camulodunum, znanym dziś jako Colchester, ktoś pochylił się nad niezwykłym przedmiotem. Ósmego lipca 2026 roku badacze z organizacji Colchester Archaeological Trust podzielili się ze światem odkryciem, które wspaniale łączy starożytność z głęboką prehistorią. W rzymskich…

Zespół badawczy skanuje fragmenty starożytnej ceramiki w Egipcie. Nowoczesne technologie odczytują wyblakłe notatki z Oazy Dachla. Archeologia i cywilizacje.

Nowoczesne technologie ujawniają codzienne życie w egipskiej Oazie Dachla

Międzynarodowy zespół badawczy wykorzystał zaawansowane metody skanowania do odczytania wyblakłych notatek zapisanych na fragmentach starożytnej ceramiki w Egipcie. Analiza znalezisk obejmujących wykopaliska archeologiczne na obszarze znanym jako Pustynia Zachodnia ukazuje uderzające detale z życia mieszkańców epoki określanej jako późny antyk. Te niezwykłe odkrycia rzucają zupełnie nowe światło na codzienne zmagania historycznych społeczności oraz ich zadziwiające…

Zabytkowy manuskrypt kazań św. Augustyna w Pelplinie. Pergamin z łaciną na stole w mrocznej bibliotece klasztornej. Klimatyczne oświetlenie, archeologia.

Biblioteka w Pelplinie skrywała nieznane kazania świętego Augustyna o biblijnej czarownicy

Zaledwie wczoraj, 3 lipca 2026 roku, w Bibliotece Diecezjalnej w Pelplinie zidentyfikowano dwa nieznane wcześniej kazania świętego Augustyna z Hippony. Odnalezione w dwunastowiecznym manuskrypcie teksty rzucają zupełnie nowe światło na antyczne postrzeganie iluzji demonicznych i słynną biblijną historię czarownicy z Endor. Województwo pomorskie stało się tym samym miejscem jednego z najważniejszych wydarzeń filologicznych tej dekady….

Niskie grobowce zwane polskimi piramidami, pokryte mchem i trawą w lesie. Budowniczowie polskich piramid żyli w pełnej harmonii z lasami i naturą.

Budowniczowie polskich piramid żyli w harmonii z lasami

Potężne grobowce kujawskie, potocznie określane mianem polskich piramid, to nie tylko imponujące zabytki architektury sprzed pięciu tysięcy lat. Wyniki najnowszych analiz archeologicznych udowadniają, że wznosząca je społeczność rolnicza potrafiła pozyskiwać gigantyczne ilości surowców bez niszczenia okolicznych lasów. Zrozumienie tych wczesnych, wysoce zrównoważonych praktyk całkowicie zmienia nasze dotychczasowe spojrzenie na wpływ neolitycznych osadników na lokalną przyrodę….

Wykopaliska na Górze Trzech Krzyży: archeolog odkrywa zabytek z 1708 r. W tle trzy drewniane krzyże i panorama polskiego miasta o zachodzie słońca.

Nowe odkrycie na Górze Trzech Krzyży z 1708 r.

W czerwcu 2026 roku na zboczach Góry Trzech Krzyży w Kazimierzu Dolnym dokonano niezwykle interesującego odkrycia archeologicznego. Zespoły badawcze odsłoniły masowe pochówki dziecięce pochodzące z okresu epidemii cholery w 1708 roku. To cmentarzysko epidemiczne, które wcześniej nie figurowało w żadnych oficjalnych dokumentach, dostarcza twardych danych o historii tego regionu. Trwające na miejscu prace terenowe wymagają…