Archeologia i starożytne cywilizacje - strona 2

Skamieniałe kości dinozaura w czerwonej ziemi Zimbabwe. Archeologia, Polska i świat. Zachód słońca nad sawanną oświetla odkryte, prehistoryczne szczątki.
Szczątki dinozaura z Zimbabwe ujawniły zaginiony świat południowej Afryki

Paleontolodzy zidentyfikowali szczątki nowego gatunku dinozaura żyjącego 210 milionów lat temu na terenach dzisiejszego Zimbabwe. Odkrycie Musango matusadonaensis rzuca nowe światło na prehistoryczny ekosystem w tej części globu. Znalezisko potwierdza, że starożytny klimat kształtował naturalne bariery, które izolowały populacje zwierząt i bezpośrednio wpływały na ewolucję zupełnie odrębnych gatunków na ówczesnym superkontynencie. Odkrycie szczątków Musango matusadonaensis…

Drewniane narzędzie neandertalczyka ze śladami obróbki w słonecznym wykopie w Hiszpanii. Archeologia, Polska i świat. Prehistoryczny kunszt stolarski.
Znaleziska z Hiszpanii udowodniły niezwykłe umiejętności stolarskie neandertalczyków

Na stanowisku Abric Romaní w Hiszpanii badacze udokumentowali niemal 600 śladów po drewnianych przedmiotach wykonanych przez neandertalczyków. Opublikowane na początku października 2026 roku analizy wykazały, że nasi wymarli krewni wytwarzali nie tylko broń, ale również przedmioty codziennego użytku, w tym tace z kory. Odkrycie to rzuca nowe światło na ich zdolności poznawcze i dowodzi, że…

Zabrudzona dłoń pędzlem odkrywa złoty krzyż celtycki w ziemi. W tle mgliste ruiny klasztoru w Szkocji. Archeologia, Polska i świat.
Wykopaliska w Szkocji ujawniły niezwykłe bogactwo wczesnośredniowiecznego klasztoru

Na niewielkiej szkockiej wyspie Lismore archeolodzy natrafili na rozległe pozostałości kompleksu sakralnego z VI wieku. Badania udowodniły, że wczesnośredniowieczny klasztor był potężnym ośrodkiem rzemiosła i obróbki metali szlachetnych. Październikowe odkrycie z 2026 roku całkowicie zmienia dotychczasowe postrzeganie roli tego wyspiarskiego obszaru w procesie kształtowania się wczesnego chrześcijaństwa na terenie Wielkiej Brytanii. Początki średniowiecznego klasztoru na…

Ekran skanera 3D podczas prac archeologicznych ukazuje wczesnośredniowieczny pochówek w łodzi z X wieku pod ziemią. Odkrycie w kategorii Polska i świat.
Skanery 3D pomogą zbadać rzadki wczesnośredniowieczny pochówek w łodzi

W miejscowości Chodlik w województwie lubelskim natrafiono na niezwykłe znalezisko. Zespół z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN odkrył wczesnośredniowieczny pochówek w łodzi, co jest ogromną rzadkością wśród dawnych społeczności słowiańskich. Zamiast ryzykować uszkodzenie delikatnych szczątków, badacze wykorzystują skanowanie przestrzenne do stworzenia dokładnej cyfrowej kopii obiektu. Taka nowoczesna analiza ułatwi poznanie historii tego miejsca bez fizycznej…

Starożytne dzbany torpedowe w ruinach zatopionego miasta Poompuhar. Podwodna archeologia, Polska i świat. Promienie słońca oświetlają glinianą ceramikę na dnie.
Zatopione miasto Poompuhar skrywało na dnie starożytne dzbany torpedowe

Odnalezione na dnie Zatoki Bengalskiej pozostałości ceramiki z Azji Zachodniej dostarczyły wiedzy na temat historii handlu morskiego. Informację o wydobyciu fragmentów dzbanów z dna przekazano 3 października 2026 roku. Zakończone podwodne wykopaliska w rejonie indyjskiego miasta Poompuhar potwierdziły, że ten starożytny port był węzłem wymiany towarowej. Na głębokości od 10 do 12 metrów natrafiono na…

Skamieniały mikroorganizm i najstarszy biologiczny kompas na dnie oceanu. Archeologia, Polska i świat. Metaliczna igła wewnątrz skamieniałości, makro skala.
Mikroskopijne skamieniałości z dna oceanu kryły najstarszy biologiczny kompas

Na dnie Północnego Atlantyku zidentyfikowano skamieniałości liczące 97 milionów lat, które stanowią najstarszy dowód na istnienie wbudowanego zmysłu nawigacji u zwierząt. Zastosowanie nowej metody obrazowania pozwoliło ustalić mechanizm działania tego prehistorycznego systemu ułatwiającego orientację w przestrzeni na dystansach tysięcy kilometrów. Identyfikacja magnetoskamieniałości w osadach Północnego Atlantyku W osadach dna morskiego Oceanu Atlantyckiego (Północny Atlantyk) odnaleziono…

Wykopaliska w Novae w Bułgarii. Z ziemi wyłaniają się szczątki murów starożytnej rezydencji rzymskiego dowódcy odkrytej przez polskich archeologów.
Polscy archeolodzy odkryli rezydencję dowódcy włoskich legionów w bułgarskim Novae

Archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego odsłonili w rzymskiej twierdzy Novae w Bułgarii monumentalny kompleks mieszkalny o powierzchni około 3000 metrów kwadratowych. Zidentyfikowany jako pretorium budynek należał do dowódcy Pierwszego Legionu Italskiego. Znalezisko prywatnych łaźni, bogatych dekoracji i rzadkich dzieł sztuki pozwala lepiej poznać standard życia rzymskich oficerów na naddunajskiej granicy Cesarstwa Rzymskiego. Polscy badacze odsłonili luksusową…

Prześwietlenie żebra tyranozaura i skamieniałe naczynia krwionośne. Archeologia, Polska i świat. Rentgen kości dinozaura sprzed milionów lat.
Prześwietlenie żebra tyranozaura ujawniło skamieniałe naczynia krwionośne sprzed milionów lat

W szczątkach tyranozaura o imieniu Scotty, znalezionych w Kanadzie, zidentyfikowano skamieniałe naczynia krwionośne. Tkanki przetrwały 66 milionów lat dzięki temu, że zwierzę padło w słonym bagnie. Za pomocą obrazowania rentgenowskiego i neutronowego naukowcy zajrzeli do wnętrza kości bez jej niszczenia, aby odtworzyć w 3D proces gojenia się gada. Wyjątkowe znalezisko w szkielecie tyranozaura Scotty’ego Szkielet…

Kamień Ołtarzowy w Stonehenge o świcie. Promień słońca oświetla sześciotonowy piaskowiec, podkreślając archeologiczną zagadkę budowli w mglistej scenerii.
Zagadka sześciotonowego Ołtarza ze Stonehenge została ostatecznie rozwiązana przez naukowców?

Ołtarz, czyli ważący 6 ton monolit z piaskowca ze Stonehenge w południowej Anglii, przez lata intrygował naukowców. Ustalenia dowodzą, że obiekt ten pochodzi z północno-wschodniej Szkocji. Zanim trafił na równinę Salisbury, pokonał łącznie ponad 700 kilometrów. Jego wieloetapowa podróż była wynikiem połączenia naturalnych ruchów lodu oraz ogromnego wysiłku organizacyjnego prehistorycznych społeczności. Podwójna podróż Ołtarza z…

1234