Home » Znaleziska z Hiszpanii udowodniły niezwykłe umiejętności stolarskie neandertalczyków
Drewniane narzędzie neandertalczyka ze śladami obróbki w słonecznym wykopie w Hiszpanii. Archeologia, Polska i świat. Prehistoryczny kunszt stolarski.

Znaleziska z Hiszpanii udowodniły niezwykłe umiejętności stolarskie neandertalczyków

Na stanowisku Abric Romaní w Hiszpanii badacze udokumentowali niemal 600 śladów po drewnianych przedmiotach wykonanych przez neandertalczyków. Opublikowane na początku października 2026 roku analizy wykazały, że nasi wymarli krewni wytwarzali nie tylko broń, ale również przedmioty codziennego użytku, w tym tace z kory. Odkrycie to rzuca nowe światło na ich zdolności poznawcze i dowodzi, że dysponowali niezwykle rozwiniętą kulturą materialną.

Wykopaliska w hiszpańskim Abric Romaní i wiek drewnianych artefaktów

Schronisko skalne Abric Romaní to stanowisko archeologiczne zlokalizowane około 30 mil na zachód od Barcelony w Hiszpanii. Miejsce to funkcjonowało w przeszłości jako przestrzeń mieszkalna o powierzchni około 3200 stóp kwadratowych. Obozowisko było wyposażone w wyznaczone paleniska, doły na śmieci oraz miejsca do spania. Prace wydobywcze na tym obszarze trwają od lat 80. XX wieku. Działania te pozwoliły archeologom dokładnie zbadać 16 warstw archeologicznych. Wiek odnalezionych na tym terenie drewnianych artefaktów szacuje się na 40 000 do 62 000 lat. Ramy czasowe wpisują się bezpośrednio w okres paleolitu, który trwał na świecie od 2 600 000 do 12 000 lat temu. Wykopaliska w Hiszpanii po raz kolejny poszerzają bazę udokumentowanych faktów na temat dawnych populacji ludzkich.

Sposób na zachowanie archeologicznych znalezisk drewnianych przez tysiąclecia

Archeologiczne znaleziska drewniane przetrwały do naszych czasów dzięki specyficznym uwarunkowaniom geologicznym obozowiska. Zazwyczaj przedmioty tego typu bezpowrotnie przepadają, ponieważ drewno ulega bardzo szybkiemu rozkładowi, ustępując w zapisie archeologicznym narzędziom kamiennym. Przedmioty na hiszpańskim stanowisku zachowały się w postaci szczątków zwęglonych lub pustych odcisków w ziemi. Tę naturalną konserwację umożliwiły okresowe zalania przestrzeni przez wodę bogatą w minerały. Związki te z czasem stwardniały, tworząc trawertyn, czyli rodzaj wapienia. Proces ten trwale utrwalił zewnętrzny kształt zbutwiałego wewnątrz drewna. Aby pozyskać dokładne dane o pierwotnej formie narzędzi bez niszczenia formacji, archeolodzy wlewali płynną żywicę w zachowane w wapieniu odciski. Odzyskane w ten sposób odlewy z żywicy poddawano skanowaniu, by wygenerować trójwymiarowe modele 3D. Cyfrowa rekonstrukcja została przygotowana przez hiszpański instytut IPHES-CERCA (Catalan Institute of Human Paleoecology and Social Evolution). Współautorami publikacji z 7 października 2026 roku, która ukazała się na łamach czasopisma „Science Advances”, są archeolodzy M. Gema Chacón, Josep Vallverdú oraz Palmira Saladié.

Przedmioty codziennego użytku i kultura materialna neandertalczyków

W obrębie badanego stanowiska udokumentowano dokładnie 597 obiektów z drewna. Przeważająca część zabezpieczonego materiału organicznego to resztki gałęzi, korzeni oraz drewna przeznaczonego na opał. Pośród zgromadzonych dowodów wyizolowano 13 sztuk posiadających bezsporne ślady celowej obróbki ludzkimi rękami. Analizy udowadniają, że kultura materialna neandertalczyków obejmowała wytwarzanie zróżnicowanych elementów wyposażenia. W obozowisku zidentyfikowano przedmioty codziennego użytku, w tym specjalne tace wykonane z kory. Odkryto także długie drewniane żerdzie, które najprawdopodobniej służyły jako stelaże do budowy małych schronień. Dokumentacja wykazuje obecność zaostrzonych kijów funkcjonujących jako broń myśliwska oraz obiekt w kształcie noża, będący zapewne maczugą. W przeszłości podobne drewniane artefakty odnajdywano na brzegach jezior we Włoszech oraz w Niemczech. W 1948 roku w niemieckim Lehringen wydobyto szczątki słonia i drewniany kij sprzed 125 000 lat. Odkrycie to było podawane w wątpliwość, jednak w marcu 2026 roku badacze potwierdzili na podstawie zbadanych śladów cięć na kościach, że obiekt ten bezsprzecznie stanowił włócznię do polowań.

Znaczenie obróbki drewna w paleolicie dla wiedzy o ewolucji człowieka

Obróbka drewna w paleolicie uświadamia, że ewolucja człowieka obfitowała w technologie ukryte wcześniej przed badaczami pod warstwami narzędzi kamiennych. Rozległe umiejętności rzemieślnicze neandertalczyków rzucają nowe światło na ich zdolności poznawcze. Eksperci niezaangażowani w opisywane hiszpańskie badanie potwierdzają ten wniosek. Antropolog Chris Stringer z Natural History Museum w Londynie oraz antropolog Naoki Morimoto z Kyoto University w Japonii zgodnie wskazują, że drewniane narzędzia neandertalczyków były stałym elementem życia naszych wymarłych krewnych. Pozyskane obiekty ukazują złożoność ich egzystencji, stanowiąc dowód na powszechne wykorzystanie surowców organicznych.

Tekst ma charakter informacyjno-edukacyjny i opiera się na wynikach badań archeologicznych udostępnionych przez hiszpański instytut IPHES-CERCA oraz powiązane ośrodki naukowe. Przedstawione informacje odzwierciedlają stan wiedzy na październik 2026 roku i mogą ulec poszerzeniu lub doprecyzowaniu wraz z postępem kolejnych prac wykopaliskowych na świecie.

Dodaj komentarz